بازار آهن‌آلات ساختمانی یکی از حساس‌ترین بخش‌های زنجیره ساختوساز است و به‌سرعت از متغیرهایی مانند نرخ ارز، شرایط سیاسی و منطقه‌ای و هزینه تولید تاثیر می‌پذیرد. در ماه‌های اخیر، افزایش نرخ ارز و بالا رفتن هزینه‌های تولید موجب شده قیمت بسیاری از مقاطع فولادی در سطوح بالایی قرار گیرد. در برخی مقاطع، قیمت میلگرد به محدوده ۱۱۸ هزار تومان رسیده و تیرآهن، هاش و پروفیل نیز افزایش‌های قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند.
اهمیت این افزایش قیمت از آن جهت است که فولاد بخش مهمی از هزینه اجرای سازه ساختمان را تشکیل می‌دهد. میلگرد در فونداسیون، ستون‌ها و سقف ساختمان‌های اسکلت بتنی کاربرد گسترده دارد و تیرآهن، ورق و سایر مقاطع فولادی نیز در سازه‌های فلزی نقش اساسی دارند. بنابراین افزایش قیمت این محصولات می‌تواند بر برآورد اولیه پروژه، سرمایه در گردش موردنیاز و هزینه نهایی ساخت اثر مستقیم بگذارد.
البته افزایش قیمت آهن‌آلات به‌تنهایی به معنای افزایش قیمت نهایی مسکن نیست. هزینه تمام‌شده یک واحد مسکونی علاوه بر مصالح، به قیمت زمین، دستمزد، تجهیزات، خدمات مهندسی، عوارض، هزینه‌های مالی و سایر نهاده‌ها وابسته است. با این حال، زمانی که قیمت فولاد در مدت کوتاهی افزایش پیدا می‌کند، سازنده‌ای که پروژه خود را با برآورد قبلی آغاز کرده با شکاف میان هزینه پیش‌بینی‌شده و هزینه واقعی مواجه می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند برنامه زمان‌بندی و تأمین مالی پروژه را تحت تأثیر قرار دهد.
علاوه بر آهن‌آلات، سایر نهاده‌های ساختمانی نیز در ماه‌های اخیر با افزایش قیمت مواجه بوده‌اند. بر اساس آمار مرکز آمار ایران، شاخص قیمت نهاده‌های ساختمان‌های مسکونی شهر تهران در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال قبل ۱۰۶.۸ درصد افزایش یافته است. تورم فصلی این نهاده‌ها نیز ۲۰.۷ درصد و تورم سالانه ۸۰ درصد اعلام شده است. در همین دوره، گروه آهن‌آلات، میلگرد، پروفیل، در و پنجره و نرده تورم سالانه ۸۶.۲ درصدی داشته است.
سایه بازار آهن بر تشدید رکود ساختوساز
مشکلات سمت تولید نیز به این فشار قیمتی اضافه شده است. افزایش هزینه مواد اولیه، محدودیت‌های تامین انرژی و مشکلات مربوط به برق و گاز کارخانه‌ها می‌تواند ظرفیت تولید را کاهش دهد و در شرایطی که تقاضای مصالح برای پروژه‌های ساختمانی وجود دارد، فشار بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند. پیامد مهم‌تر این روند برای بازار مسکن، کاهش تمایل به سرمایه‌گذاری در ساختوساز است. سازنده‌ای که با افزایش مستمر هزینه‌ها مواجه است، در شرایط رکودی نمی‌تواند به‌سادگی افزایش هزینه تولید را در قیمت فروش واحد مسکونی جبران کند؛ چراکه قدرت خرید خانوارها محدود است و افزایش قیمت فروش نیز می‌تواند تقاضای موثر را بیش از گذشته کاهش دهد.
برآوردهای موجود، هزینه ساخت هر مترمربع مسکن در تهران و کلان‌شهرها را در سطوح بالایی قرار داده است؛ رقمی که برای پروژه‌های معمولی حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون تومان و برای برخی پروژه‌های با کیفیت و مشخصات بالاتر حتی به ۷۰ تا ۸۰ میلیون تومان در هر مترمربع می‌رسد. این ارقام صرفاً هزینه ساخت است و قیمت زمین و سایر هزینه‌های مرتبط با تولید مسکن را شامل نمی‌شود.
در چنین شرایطی، افزایش قیمت آهن‌آلات فقط یک اتفاق در بازار مصالح نیست؛ بلکه می‌تواند به عاملی برای تشدید رکود ساختوساز تبدیل شود. کاهش شروع پروژه‌های جدید، طولانی‌تر شدن زمان تکمیل ساختمان‌ها و افزایش نیاز به سرمایه در گردش، از جمله پیامدهایی است که می‌تواند عرضه آینده مسکن را تحت فشار قرار دهد.
اگر روند افزایش هزینه نهاده‌ها ادامه پیدا کند، بازار مسکن با یک دوگانگی جدی مواجه خواهد شد. از یک سو، قدرت خرید خانوارها اجازه افزایش متناسب قیمت مسکن را نمی‌دهد و از سوی دیگر، هزینه تولید برای سازندگان همچنان در حال افزایش است. حاصل این وضعیت می‌تواند کاهش ساختوساز و محدود شدن عرضه واحدهای نوساز باشد؛ اتفاقی که در صورت تداوم، فشار بیشتری بر قیمت مسکن در سال‌های آینده وارد خواهد کرد.
دیدگاهی وجود ندارد.